O etapach rozwoju psa, od narodzin do dorosłości.

 

 

 

 

 

 

 

Wiele osób kupując psa nie zastanawia się właściwie, dlaczego hodowca oddaje go do nowego domu akurat  ok. 8 tyg życia, czemu ten czas jest właściwy na zmianę otoczenia przez szczeniaka. Dlaczego socjalizacja jest tak ważna. Postaram się przybliżyć poszczególne etapy rozwoju naszych czworonożnych przyjaciół i wyjaśnić co i dlaczego jest w konkretnych tygodniach dla psiaka najlepsze.

Zaczniemy więc od chwili narodzin, nazywanym okresem neonatalnym, który  trwa od urodzenia  do 14 dnia życia. Głównym zajęciem szczeniaka w tym okresie jest zdobywanie pokarmu, ciepła i matczynej opieki. Psy, jak powszechnie wiadomo po narodzinach potrzebują opieki rodziców, ponieważ są  całkowicie bezradne : ślepe, głuche, nie potrafią chodzić, samodzielnie regulować temperatury ciała, więc potrzebują ciepła z zewnątrz. Matka musi stymulować ( poprzez wylizywanie ) swoje małe do oddawania kału i moczu. Zmysłami, które są najlepiej wykształcone to węch i dotyk. Maluchy rodzą się z typowymi zachowaniami adaptacyjnymi, które zanikają wraz z wiekiem, jest to np. zdolność odnajdywania brzucha i sutków matki zaraz po urodzeniu, odruch ssania z deptającym ruchem przednich łap, co stymuluje sutek do wydzielania mleka. W okresie neonatalnym  jeśli chodzi o sygnały dźwiękowe, szczenięta ograniczają się tylko do „ wzywania pomocy” poprzez wysoki ton i częstotliwość. Dzieje się to wówczas, gdy są głodne bądź jest im zimno.

Podczas pierwszych 2 tygodni szczenięta bardzo szybko rosną, ale ich zachowania nie zmieniają się znacząco. Nadal są całkowicie zależne od matki. Suka, przez swoje zdolności macierzyńskie ma ogromny wpływ na zdrowie i samopoczucie maluchów.

Szczenięta w pierwszych 14 dniach mają niewielką zdolność uczenia się, ale to nie oznacza, że nie ingerujemy w ich wychowanie. Jest to czas na wczesną stymulację, ponieważ między 3 a 16 dniem życia następuje gwałtowny rozwój układu nerwowego, dlatego niektóre bodźce mają ogromny wpływ na dalszy rozwój.

Korzyści ze stymulacji:

– poprawa funkcjonowania naczyń serca,

– wzmocnienie układu krążenia,

– wzmocnienie gruczołów wydzielających adrenalinę,

– zwiększona odporność na stres,

– większa odporność na choroby.

W testach uczenia się, poddane wczesnej stymulacji szczenięta okazały się bardziej aktywne i eksplorujące niż ich współbracia nie poddani stymulacji. W próbach z przejściem labiryntu, szczenięta stymulowane były spokojne, nie wykazywały stresu oraz szybciej uczyły się przechodzić przez labirynt. Zupełnie odwrotnie radziły sobie szczenięta niestymulowane, stresowały się, były nadpobudliwe i nie radziły sobie z pokonaniem toru.

Następnym etapem jest okres przejściowy, który trwa od  14 do 21dnia życia. W  nim zachodzą duże zmiany fizjologiczne i możemy zaobserwować, że szczeniak zaczyna interesować się otoczeniem. Dzieje się to dlatego, ponieważ dojrzewają mu narządy zmysłów, oczy otwierają się ok. 12 – 14 dnia, natomiast tydzień później otwierają się kanały słuchowe. Zęby wyrzynają się około 20 dnia. Zachowania z okresu neonatalnego zaczynają być zastępowane zachowaniami późnego szczenięctwa, takie jak chodzenie, merdanie ogonem. W załatwianiu potrzeb fizjologicznych radzą sobie same, nie potrzebują stymulacji matki. Maluchy nabierają więcej zachowań socjalnych jak zabawa i walka z rodzeństwem , wokalizacja, zmiany pozycji.

Szczenięta są już zdolne do nauki, ale nie przyswajają wiedzy w tak szybki sposób jak psy dorosłe. W 4 -5 tygodniu reagują już na wszelakie bodźce, więc  dostarczenie im zabawek, nowych przedmiotów jest wskazane. Trzeba pamiętać, aby przyzwyczajać maluchy do życia codziennego, a więc różnych dźwięków, widoków i zapachów.

Najważniejszym etapem w rozwoju socjalnym psa jest okres pierwotnej socjalizacji, który trwa od 3 do 12 tygodnia życia. Szczenięta mają już na tyle wykształcony układ nerwowy, że odbierają bodźce tak samo jak dorosłe psy. Jest to odpowiedni czas, aby przygotować psiaka do życia w społeczeństwie: zapoznać go z możliwie jak największą ilością bodźców (nie bójmy się zabierać psa na rynek, dworzec, do restauracja itp.) po to, aby w przyszłości mieć stabilnego czworonoga. Pamiętajmy, że po okresie pierwotnej socjalizacji psy już nie koniecznie są tak otwarte na otoczenie.

Socjalizacja jest bardzo ważnym elementem w życiu psa, ponieważ:

– pozwala mu na formowaniu związków społecznych,

–  pozwala w przyszłości na stworzenie odpowiednich relacji z człowiekiem oraz innymi psami,

– przyzwyczaja młode psy do nowych bodźców, zmniejsza lękliwość i nadpobudliwość,

– w przyszłości łatwiej poddaje się szkoleniu.

Szczenięta pierwszy okres pierwotnej socjalizacji powinny spędzić z matka i rodzeństwem. Jest to czas, w którym uczą się socjalnych zachowań oraz odpowiedniej komunikacji. Suka uczy ich zabawy, odpoczynku, odpowiedniego interpretowania sygnałów dominacyjnych. Maluchy powinny zostać przy mamie do 7 – 9 tygodnia życia, ale nie oznacza to, że mamy zostawić je samym sobie. Powinniśmy brać je na ręce, umożliwić kontakt z ludźmi. Pamiętajmy, że przy socjalizacji należy dostarczyć psiakowi jak najwięcej pozytywnych doświadczeń.

Suki zaczynają odsadzać szczeniaki, które mają ok. 3,5 – 4 tygodni. Proces ten jest stopniowy i powinien się zakończyć w 7 tygodniu.

Już jednym z argumentów, dlaczego oddajemy maluchy do nowych domów ok. 7-9 tygodnia jest zaprzestanie ssania mleka a pobór pokarmu stałego. Ważne jest, aby szczenięta w pierwszym okresie pierwotnej socjalizacji były z matką i rodzeństwem, aby w przyszłości nie było problemów z komunikacją z innymi psami. Drugi etap socjalizacji psy powinny już spędzać w nowym domu.

Okres kodowania strachu. Szczeniaki między 3 a 5 tygodniem życia bardzo interesują się otoczeniem, nie wykazują strachu i niepewności. Sytuacja zmienia się około 8 – 10 tygodnia życia, w tym czasie dochodzi do tak zwanego kodowania strachu. W tym czasie należy pamiętać, aby szczenię nie doznało traumatycznych przeżyć, ponieważ coś co je przerazi może zostać utrwalone.                          Na kodowanie strachu mogą mieć wpływ zarówno czynniki genetyczne, jak i wczesna socjalizacja.

Okres młodzieńczy trwa od zakończenia socjalizacji pierwotnej do osiągnięcia dojrzałości płciowej (u suk zazwyczaj między 6 a 16 miesiącem życia, w zależności od wielkości i rasy, u samców pomiędzy 10 a 12 miesiącem). Jest to czas, w którym pies dojrzewa fizycznie, jego ruchy są bardziej skoordynowane, doskonali nabyte wcześniej umiejętności. Zaczyna się zmiana zębów mlecznych na stałe ( ok. 4 – 5 miesiąca) co łączy się ściśle ze zmianami hormonalnymi i szczenię zaczyna być pewniejsze siebie, niezależne. Opiekunowie mogą zauważyć, że psiaki coraz chętniej same odbiegają, zaczynają eksplorować teren, zdają się zwracać większą uwagę na bodźce zewnętrzne niż na „swojego człowieka”. To, co zrobiliśmy z psem do tej pory, też ma duży wpływ na jego zachowanie.

Pamiętajmy, aby cały czas pracować nad więzią jaka łączy nas z psem, cały czas socjalizować, a będziemy mieć cudownego towarzysza na kolejne lata.

18195563_1316897491692981_1716295483_o

 

 

Perra
About The Author

There are no comments yet, but you can be the first



Leave a Reply